امیرحسین بانکیپور در گفتگو با خبرنگار مهر، به مناسبت هفته ملی جمعیت و آغاز «پویش جان ایران»، با اشاره به دغدغههای جدی مقام معظم رهبری گفت: رهبر معظم انقلاب بیش از ۷۰ بار با نگرانی شدید نسبت به آینده جمعیتی ایران هشدار دادهاند؛ ادبیاتی که در هیچ موضوع دیگری با این سطح از غلظت و تکرار دیده نمیشود.
بانکیپور با مقایسه وضعیت تولدها قبل و بعد از تصویب قانون جوانی جمعیت گفت: پیش از ابلاغ این قانون، ما شاهد کاهش سالانه ۱۷۰ هزار تولد در کشور بودیم؛ یعنی یک سقوط آبشاری. با اجرای قانون، این رقم اکنون به حدود ۸۰ هزار کاهش یافته است. این یعنی سرعت کاهش موالید به کمتر از نصف رسیده است.
وی افزود: در سال ۱۴۰۲ که قانون با جدیت بیشتری اجرا شد، نرخ باروری کشور که ۳۰ سال در حال سقوط بود، برای نخستین بار متوقف گشت و حتی در ۱۵ استان کشور با افزایش نرخ باروری مواجه شدیم.
بحران کاهش مادران؛ میراث تلخ سیاستهای دهه ۷۰
رئیس کمیسیون مشترک جوانی جمعیت مجلس، عامل اصلی کاهش فعلی تولدها را کاهش تعداد زنان در سن باروری دانست و توضیح داد: ۸۷ درصد موالید کشور مربوط به خانمهای ۲۰ تا ۴۰ ساله است. این جمعیت از سال ۱۳۹۴ رو به کاهش گذاشته است. در واقع، این خانمها همان نوزادان دهه ۷۰ هستند که به دلیل سیاستهای “تنظیم خانواده”، تعدادشان به شدت کم شد. اکنون آن کاهش در موالید، پس از ۳۰ سال خود را به صورت کاهش در تعداد مادران نشان داده است.
این نماینده مجلس با انتقاد از عملکرد برخی مجریان گفت: قانون جوانی جمعیت یک قانون حیاتی و کاربردی است، اما متأسفانه ۱۰۰ درصد اجرا نشد. بخشی از آن که در ابتدا خوب اجرا میشد، اکنون ضعیف شده است. اگر دولت و مسئولین توجه ویژهای میکردند، قابلیت قانون به گونهای بود که حتی میتوانست کاهش موالید را به صفر برساند یا مثبت کند.
پیوند قدرت جهانی و جمعیت؛ تجربه چین و روسیه
بانکیپور با اشاره به تحولات اخیر جامعه و جوشش ایجاد شده میان مردم، آن را با شور انقلابی سال ۵۷ مقایسه کرد و گفت: در سال ۵۷ با ایجاد امید و هویت جدید، آمار تولدها از ۱.۳ میلیون به بیش از ۲ میلیون نفر جهش یافت. امروز نیز ایران به عنوان یک قدرت بینالمللی شناخته میشود و باید بدانیم مولفه اصلی قدرت، جمعیت است.
وی به تجربه قدرتهای جهانی اشاره کرد و افزود: چین ۳۰ سال پیش با فهم این موضوع که برای قدرت اول جهان شدن نیاز به جمعیت جوان دارد، سیاستهای تحدید نسل را متوقف کرد. روسیه پس از فروپاشی، اصلیترین حرکت خود برای بازگشت به جایگاه ابرقدرتی را روی جمعیت متمرکز کرد. حتی آمریکا و رژیم صهیونیستی نیز به طور ویژه بر حفظ و رشد جمعیت خود تمرکز دارند، چرا که بدون نیروی انسانی جوان، ماندگاری در تراز جهانی ممکن نیست.
بانکیپور با تبیین پیوند میان قدرت ملی و جمعیت، به روحیه جدید جامعه اشاره کرد و گفت: امروز دشمنان ما حتی نوزادان ما را نماد قدرت میدانند، تا جایی که برخی معتقدند در پاسخ به هر تهدیدی، باید با تقویت نسل و آوردن فرزندان جدید، اقتدار ایران را به رخ کشید. ما باید این مهندسی قدرت را با تکیه بر روحیه فعلی مردم تقویت کنیم.
آغاز پویش «جان ایران»؛ هر ایرانی یک نام
وی از آغاز پویشی بزرگ با نام «جان ایران» در امتداد پویش «جامعه فدا» خبر داد و افزود: در این پویش که از امروز آغاز شده، هر ایرانی میتواند نام نوزادی را که دوست دارد به دنیا بیاید، به شماره ۳۰۰۰۱۴۱۵ پیامک کند. این حرکت شامل همه میشود؛ از پدران و مادران گرفته تا نوجوانانی که خواهر و برادر میخواهند، پدربزرگهایی که مشتاق نوه هستند و جوانان مجردی که با نیت توانمندی ایران قصد ازدواج دارند.
پایان صف وام ازدواج با بودجه ۴۷۰ همتی
این نماینده مجلس در پاسخ به مطالبات مردمی درباره مشکلات دریافت وام ازدواج و فرزندآوری، از یک تحول بودجهای خبر داد: سال گذشته پیشنهاد ۳۵۰ همتی ما در مجمع تشخیص به ۲۷۰ همت کاهش یافت که باعث طولانی شدن صفها شد. اما برای سال ۱۴۰۵، با پیگیریهای فراوان، این رقم را به ۴۷۰ همت رساندیم که نشاندهنده رشد ۷۳ درصدی است.
وی تأکید کرد: با تثبیت این اعتبار، بانک مرکزی هیچ بهانهای برای عدم پرداخت ندارد. پیشبینی ما این است که تمام متقاضیان سال گذشته و کسانی که در نیمه اول امسال اقدام میکنند، وام خود را دریافت کنند و تنها متقاضیان سه ماه آخر سال به سال بعد منتقل شوند.
تغییر در روند واگذاری خودروی مادران
بانکیپور همچنین به پیگیری مطالبات مادران در حوزه خودرو اشاره کرد و گفت: در جلساتی با وزیر صمت، خواستار اصلاح فرآیند قرعهکشی شدهایم. پیشنهاد ما این است که به جای قرعهکشیهای مکرر، یک بار قرعهکشی نوبتدهی انجام شود تا هر مادر بداند دقیقاً در چه ماه و چه زمانی نوبتش میرسد و از بلاتکلیفی رها شود.
با گلایه از مقاومت برخی مدیران در برابر امتیازات خانوادههای پرجمعیت گفت: متأسفانه هنوز بین برخی مسئولان کجفهمی وجود دارد و به اختصاص خودرو یا امتیازات به مادران اعتراض میکنند. این افراد درک درستی از شرایط بحرانی جمعیت ندارند، اما قاطبه نمایندگان مجلس با جدیت پای اجرای قانون ایستادهاند و نظارت بر دستگاهها را رها نخواهیم کرد.