به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی، نشست محمدمهدی دادمان رئیس حوزه هنری با کارگردانان حاضر در چهل و چهارمین جشنواره تئاتر فجر و کارشناسان نمایش استانهای حوزه هنری، شامگاه شنبه ۱۱ بهمن در گالری حبیبالله صادقی برگزار شد.
در ابتدای این نشست، اصغر گروسی نویسنده و کارگردان تئاتر و مدیر مرکز هنرهای نمایشی استان فارس، با اشاره به روند شکلگیری ارتباط هنرمندان در شهرستانها، گفت: ارتباط هنرمندان از کوچکترین علاقهمندیها آغاز میشود و بهصورت پلهپله گسترش پیدا میکند؛ این مسیر از هنرمندان به کارشناسان و سپس به مدیران میرسد و در نهایت مورد بازبینی قرار میگیرد.
وی افزود: احساس میکنم اهتمام بیشتر به کار کارشناسی در استانها میتواند به بهینهتر شدن این چرخه کمک کند و زمینه را برای فعالیت مؤثرتر هنرمندان شهرستانها فراهم آورد.
کاغذ بازیهای اداری باعث پشت در ماندن آثار میشود
گروسی همچنین با انتقاد از برخی بروکراسیهای اداری در شهرستانها تصریح کرد: کاغذبازیهای اداری باعث میشود بسیاری از آثار نمایشی پشت درها بمانند و پرهیز از این روند میتواند به شکلگیری رویدادهای هنری بهتر منجر شود. کارشناسان هنرهای نمایشی خود از بدنه تئاتر هستند و پس از طی این مسیر به جایگاه کارشناسی رسیدهاند.
در ادامه این نشست، آرش ساربان کارشناس تئاتر استان البرز گفت: جملهای خواندم با این مضمون که «خدا برای ما کافی است» و امیدوارم همه ما به این باور ایمان داشته باشیم. تغییر و تحولات مثبتی در مرکز هنرهای نمایشی ایجاد شده است و کوروش زارعی که برای ایشان آرزوی سلامتی داریم. فرمان تولید تئاتر حوزه هنری را به دست جوانی با تدبیر و خوشفکر، یعنی امیرحسین شفیعی سپرده است. برای ایشان آرزوی موفقیت میکنم و امیدوارم همه هنرمندان عزیز دست به دست هم بدهیم تا اتفاقات خوبی رقم بخورد.
وی افزود: در سالهای گذشته از تولید تئاتر در حوزه هنری فاصله گرفته بودیم اما رویکردهای امیرحسین شفیعی در حوزه تولید آثار نمایشی، نویدبخش بازگشت حوزه هنری به مسیر اصلی خود است؛ مسیری که زمانی تئاترهای تولیدی آن با بسیاری از آثار نمایشی کشور رقابت میکرد، اما اکنون دوباره قرار است به ریل اصلی بازگردد.
ساربان تأکید کرد: برای آنکه حوزه هنری بار دیگر با شوق، خلاقیت و انگیزه به بدنه تئاتر کشور بازگردد، درخواست همه ما این است که نسبت به جشنواره تئاتر سوره اهتمام ویژهای صورت گیرد و این جشنواره دوباره احیا شود؛ چراکه این رویداد با اهداف مشخصی شکل گرفته بود و تأثیرات سازندهای داشت.
تراز تئاتر کشور این است
محمود فرهنگ کارگردان نمایش «مادر زیر آواره» حاضر در جشنواره تئاتر فجر، با اشاره به روند شکلگیری حوزه هنری انقلاب اسلامی، مطرح کرد: حوزه هنری بهتدریج شکل گرفت و افرادی که دارای تعهد، تدین و دلبستگی به آرمانهای انقلاب اسلامی بودند و میخواستند با زبان تئاتر فعالیت کنند، گرد هم آمدند و آثاری تولید شد که امام خمینی(ره) فرمودند: «تراز تئاتر کشور این است».
فرهنگ با اشاره به تحولات بعدی حوزه هنری افزود: پس از تغییراتی که اتفاق افتاد، ما از حوزه هنری جدا شدیم و نزد شهید رجایی رفتیم و گفتیم که میخواهیم برای تئاتر کاری انجام دهیم. در همان مقطع، ۲۰۰ نفر از مربیان پرورشی تهران آموزش دیدند.
این کارگردان تئاتر تأکید کرد: سؤال من این است که حوزه هنری چرا به وجود آمد؟ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از گذشته وجود داشته، اما حوزه هنری قرار بود تراز هنر انقلاب اسلامی را تعریف کند و نشان دهد که این تراز چگونه باید در تئاتر، موسیقی، نقاشی و دیگر هنرها محقق شود. رهبر معظم انقلاب نیز همواره به حوزه هنری توجه داشتهاند.
مشهد صرفا یک کلانشهر نیست
در ادامه این نشست، محمد جهانپا کارگردان نمایش «هیولاکش»، گفت: اگر بخواهم درباره ظرفیت شهر مشهد صحبت کنم، باید بگویم که صرفاً درباره یک کلانشهر سخن نمیگوییم؛ مشهد یک مرکز مهم فرهنگی و علمی در کشور است.
وی افزود: مشکل مشهد کمبود استعداد یا اندیشه نیست، بلکه فقدان تصمیمهای جدی و جسورانه است. اگر قرار است جهانبینی ما از طریق تئاتر کشور دیده شود، باید بپذیریم که اکنون زمان آن فرا رسیده است. اگر ما نتوانیم از این رسانه استفاده کنیم، دیگران با روایتهای خودشان از آن بهره خواهند برد.
جهانپا با اشاره به تجربههای موفق گذشته اظهار کرد: باشگاه تئاتر سوره مهر نمونهای موفق بود که نشان داد چگونه میتوان تولید تئاتر را از حالت مقطعی خارج و به جریانی مستمر تبدیل کرد. بسیاری از جوانان توانستند دوباره وارد عرصه تولید شوند و آثار خود را ارائه دهند. آینده، آیندهای روشن است و حضور امیرحسین شفیعی در این عرصه مهم را تبریک میگویم.
باید از کارشناسان برنامهای مدون بخواهیم
در بخش دیگری از این نشست، احسان جانمی کارگردان نمایش «یکتن»، گفت: امسال چهاردهمین دوره حضور من در جشنواره است. در ۹ دوره جشنواره تئاتر «ماه» شرکت داشتم که بیشتر آنها بهعنوان آثار برگزیده انتخاب شدند. تقریباً در همه جشنوارهها به جز جشنواره گیلان حضور داشتهام و در بسیاری از آنها جزو برگزیدگان بودهام.
وی افزود: تئاتر، کار و عشق من است و از انتصاب امیرحسین شفیعی بهعنوان رئیس مرکز هنرهای نمایشی حوزه هنری خوشحال هستم. جشنواره تئاتر ماه باید دوباره برگزار شود، چراکه اگر بخواهید بدنه تئاتر حوزه هنری را جمع کنید، بدون رویداد، این بدنه دچار رخوت و سستی میشود. در یک سال اخیر شرایط بهتر شده اما پیش از این حتی جایی برای گردهمآمدن نداشتیم.
این کارگردان در پایان گفت: شما باید از کارشناسان تئاتر بخواهید برنامهای مدون ارائه دهند؛ در غیر این صورت، این نشاندهنده کمکاری آنها است. باید اقتصاد تئاتر را پویا کرد. همه ما زیر یک پرچم هستیم و نباید تولید آثار فقط محدود به گروه خاصی شود. تئاتر حوزه هنری باید جایگاهی بالاتر از جشنواره تئاتر فجر پیدا کند.
جشنواره به خودی خود اهمیت اول را ندارد
در ادامه این نشست، علی پیمان کارگردان نمایش «تن در تن تهران»، عنوان کرد: به نظر من جشنواره به خودی خود اهمیت اول را ندارد؛ چراکه بسیاری از دوستان من حتی نمیدانند حوزه هنری کجاست. بنابراین اگر پیشتر جشنوارهای با عنوان «سوره» برگزار میشد و امروز وجود ندارد، مسئله اصلی این نیست. آنچه اهمیت دارد اتفاقی است که در باشگاه تئاتر سوره رخ داد؛ فارغ از مضمون آثار، توجه به جنبههای فنی کار در آن مجموعه بسیار جدی بود و این موضوع اهمیت بالایی دارد. مهم این است که محصولاتی که در تئاتر تولید میکنیم توسط مردم دیده شود و فروش بالا داشته باشد تا ارتباط واقعی با مخاطب شکل بگیرد.
وی افزود: نسل جوان ما جشنواره بسیار خوبی به نام تئاتر دانشگاهی داشت که امروز دیگر برگزار نمیشود. میتوان آن جشنواره را احیا کرد تا پیشکسوتان حوزه هنری در آن حضور پیدا کنند، استعدادهای جوان را شناسایی کرده و آنها را به بدنه تئاتر حوزه هنری معرفی کنند.
به ما انگ ارزشی بودن زدند!
در ادامه، سعید بادینی کارگردان نمایش «سورئالیست» از استان سیستان و بلوچستان، گفت: ما فراموش کردهایم که در شرایطی کار میکنیم که گاهی به ما انگ «ارزشی» یا «حکومتی» بودن میزنند، اما ما پای هنر انقلاب ایستادهایم و این ایستادگی هیچ منتی ندارد؛ هرچه هست، اعتقاد قلبی خود ما است.
وی ادامه داد: با وجود تمام این فشارها، هزینه حضور در جشنوارهها بسیار بالا است و حتی برخی همراهان نیز در این مسیر دلسرد میشوند. از مدیران تقاضا دارم مدیران استانها را توجیه کنند و بودجهای اختصاصی برای واحد نمایش استانها در نظر گرفته شود. در تولید نمایش «سورئالیست» حوزه هنری بهصورت کامل از من حمایت نکرد اما شاهد هستم که امیرحسین شفیعی تا چه اندازه در کنار هنرمندان حضور دارد و همراهی میکند.
کار تئاتر بسیار سخت است
در ادامه ابراهیم رهگذر کارگردان نمایش «همای» از شهرستان شهریار، گفت: در شرایط امروز که همهچیز پیچیده و دشوار شده، کار تئاتر بسیار سخت است. برای من هم ادامه کار ممکن نبود اگر باشگاه تئاتر سوره از من حمایت نمیکرد. وجود جشنوارهها باعث میشود هنرمندان دور هم جمع شوند و این اتفاق بسیار ارزشمند است. همچنین خوب است که درهای حوزه هنری به روی مردم باز باشد؛ چراکه اگر امروز این فرصتها ایجاد نشود، شاید در آینده دیگر نیازی احساس نشود یا فرصت از دست برود.
وی افزود: ما نیاز داریم از نقد حمایت شود و مردم بیش از پیش متحد باشند تا حرفهای ما شنیده شود. شهرستانها، بهویژه شهرستانهای اطراف تهران، با مشکلات و کمبودهای زیادی مواجه هستند. من از شهریار میآیم و میدانم که این مناطق از نظر امکانات فرهنگی بسیار ضعیفاند. از حوزه هنری درخواست دارم نگاه بازتری داشته باشد و به یاری این مناطق بیاید. اگر ما درباره برخی مسائل صحبت نکنیم، دیگران با روایت خودشان این کار را انجام خواهند داد.
همدیگر را به عنوان یک خانواده ببینیم
در ادامه، مریم شعبانی کارگردان نمایش «برای هانا»، گفت: من بهعنوان یکی از اعضای کوچک این خانواده، خواهشم این است که یکدیگر را بهعنوان یک خانواده ببینیم؛ اگر چنین نگاهی حاکم شود، حتماً موفق خواهیم شد.
وی ادامه داد: امکانات اولیه در شهرستانها وجود ندارد اما اولین و مهمترین سرمایهای که میتواند کار ما را پیش ببرد، خود ما هستیم. اگر حس همدلی و دوستی میان هنرمندان و حوزه هنری برقرار باشد، درهای این مجموعه بهروی همه باز خواهد بود.
شعبانی در پایان گفت: تجربه شخصی من نشان داده است هر زمان صرفاً برای بیان عقاید شخصی کار کردهام، سالنها خالی بوده، اما هر وقت به نیازهای اجتماعی مردم پرداختهام، مخاطبان استقبال کردهاند و سالنها پر شده است.
در ادامه این نشست، مهدی امینلاری خواننده و موزیسین، به اجرای چند قطعه موسیقایی پرداخت.
برنامهای بر مدار رویکردی عملی
در پایان این نشست، محمدمهدی دادمان رئیس حوزه هنری انقلاب اسلامی، ضمن تبریک ایام دهه فجر، گفت: از حضور همه عزیزانی که در این نشست شرکت کردند صمیمانه تشکر میکنم. در سالهای گذشته تلاش کردیم مسیری را با فراز و نشیب پیش ببریم و بهویژه در یکی ۲ سال اخیر، رویکردی عملیتر داشته باشیم تا نشان دهیم هنرهای نمایشی برای حوزه هنری اهمیت ویژهای دارد. در همین مسیر، با حضور امیرحسین شفیعی تلاش کردهایم این نگاه را تقویت کنیم.
وی افزود: به نظر من، اصالت ماجرا در این نیست که جشنواره داشته باشیم یا نداشته باشیم. شاید خود من به یکی از این دیدگاهها نزدیکتر باشم اما اصل موضوع حیثیت جمعی ما است؛ حیثیت نام همه ما در حوزه هنری. من در نهایت اگر پذیرفته شوم، یکی از اعضای این خانوادهام و وظیفهای بر عهده دارم. آنچه اهمیت دارد این است که خانواده حوزه هنری، بهویژه اهالی تئاتر، با همت جمعی تلاش کنند تا صحنه و عرصه تئاتر ایران تغییر کند؛ چراکه وضعیت فعلی تئاتر، آنگونه که باید و شاید، مطلوب نیست.
من تئاتر را دنبال میکنم
دادمان ادامه داد: من تئاترها را تا حدی دنبال میکنم و میدانم در این عرصه چه میگذرد. تئاتر ایران ظرفیتها و پتانسیلهای فراوانی دارد اما آنچه امروز در عمل اتفاق میافتد، با آنچه ما انتظار داریم فاصله دارد و این وضعیت باید تغییر کند؛ تغییری که دستکم این جمع حاضر بتواند بگوید یکی از صحنههای اصلی تئاتر در عرصه عمومی شکل گرفته است. اگر بخشی از تئاتر ایران در صحنه عمومی عرضه شود، مخاطب جذب کند و مخاطب جدید بیاورد، آنگاه فرهنگسازی واقعی اتفاق خواهد افتاد.
وی تأکید کرد: بخش زیادی از این تغییر به جمعی بازمیگردد که امروز اینجا حضور دارند. تا زمانی که ما در صحنه اصلی تئاتر حضور نداشته باشیم و میدان را در دست نگیریم، این وضعیت ادامه پیدا میکند و نتیجهاش این خواهد بود که بخشی از این جریان نادیده گرفته یا بایکوت شود. بنابراین لازم است ساختارهایی شکل بگیرد تا این جریان بتواند نقشآفرینی جدیتری داشته باشد.
رئیس حوزه هنری با اشاره به اهمیت استانها گفت: تلاش کردهایم به صورت عملی و واقعی به هنرمندان حاضر و غایب نشان دهیم که «فراتهران» برای ما اهمیت دارد. این یک اصل اساسی در حوزه هنری است. چندی پیش نیز به مدیران استانی حوزه هنری یادآوری کردم که ما به این حقیقت ایمان داریم که سرمایه هنر انقلاب اسلامی در شهرستانهاست. شاید روزگاری تمرکز این سرمایه در تهران بیشتر بود، اما به برکت انقلاب اسلامی، امروز در گوشهگوشه ایران هنرمندانی حضور دارند که دغدغه هویت ایرانی ـ اسلامی و انقلابی دارند.
وی ادامه داد: در استانها گونههای فرمی و بیانی خاصی وجود دارد که نمیتوان نمونه آن را در تهران پیدا کرد و اینها سرمایههای ارزشمند برای برافراشتن پرچم هنر انقلاب اسلامی هستند.
دادمان تصریح کرد: اینجا حوزه هنری انقلاب اسلامی است و همه میدانند به کجا آمدهاند؛ ما بهدنبال تعالی هنر انقلاب اسلامی هستیم و در این موضوع تعارف نداریم. البته انقلاب اسلامی صرفا یک موضوع در کنار موضوعات دیگر نیست، بلکه نوعی نگاه و عینک است برای مواجهه با مسائل و چالشها. تلقی ما این است که بسیاری از هنرمندان با این نگاه بیگانه نیستند و بسیاری از آثار درخشان پس از انقلاب اسلامی نیز توسط هنرمندانی خلق شده که شاید در ظاهر، برچسبهای مشخصی نداشتهاند.
وی در پایان افزود: هنر انقلاب اسلامی هنری است که سه مؤلفه «هویت»، «امید» و «مسئولیت» را تقویت میکند. این هنر، هویت دینی، انقلابی و ایرانی ما را برجسته میسازد، مخاطب را ناامید نمیکند و او را مسئولیتپذیر نگه میدارد؛ مخاطبی که اگر کاستی یا کژی ببیند، برای اصلاح آن تلاش میکند. تلاش ما نیز بر همین اساس است که این مؤلفهها را در هنرهای نمایشی تقویت کنیم.
در پایان این نشست، از هنرمندان حاضر قدردانی و تشکر به عمل آمد.