به گزارش خبرنگار مهر، سرطان دیگر بیماری نادری نیست؛ در گوشه و کنار جامعه هر روز خبر ابتلای افراد بیشتری به این بیماری شنیده میشود. گزارش تازه دکتر جعفر جندقی مدیر مرکز بیماریهای غیر واگیر وزارت بهداشت که در نشست فرهنگستان علوم پزشکی ارائه شد تصویری دقیق و البته نگرانکننده از این واقعیت را ترسیم میکند.
به گفته وی بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۲ میزان بروز سرطان در آسیا ۶۵ درصد افزایش یافته و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۴۰ میزان بروز این بیماری در ایران ۱.۹ برابر و مرگومیر ناشی از آن دو برابر شود. در کنار تغذیه نامناسب، استعمال دخانیات و افزایش سن جمعیت یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر این «رشد کمتحرکی و سبک زندگی نشسته» معرفی شده است.
زندگی پشت میز خطر در سایه
سبک زندگی امروز بیش از هر زمان دیگری انسان را از حرکت بازداشته است. کارهای اداری، استفاده طولانی از تلفن همراه و سرگرمیهای دیجیتال ساعتهای زیادی از روز را به نشستن اختصاص دادهاند. طبق تحقیقات جهانی بیش از ۳۰ درصد بزرگسالان فعالیت بدنی کافی ندارند؛ در برخی کشورها این عدد حتی تا ۵۰ درصد هم میرسد.
نشستنهای طولانیمدت باعث میشود سوختوساز بدن کاهش پیدا کند، چربیها بهویژه در ناحیه شکم تجمع یابد و سطح هورمونهای انسولین و استروژن افزایش پیدا کند؛ عواملی که مستقیماً با خطر ابتلاء به برخی از سرطانها ارتباط دارند. از سوی دیگر بیتحرکی طولانی باعث تضعیف سیستم ایمنی بدن و افزایش التهابهای درونی میشود که بستر رشد سلولهای سرطانی را فراهم میکند.
آمارهایی که باید جدی گرفته شوند
نتایج پژوهشهای متعدد نشان میدهد افرادی که در روز کمتر از ۳۰ دقیقه فعالیت بدنی متوسط دارند تا ۴۰ درصد بیشتر در معرض ابتلاء به سرطانهای شایع قرار دارند. در مقابل پیادهروی منظم روزانه میتواند خطر بروز سرطان روده بزرگ را تا ۲۵ درصد و سرطان سینه را تا ۲۰ درصد کاهش دهد.
به بیان دیگر همان چند قدم ساده در مسیر خانه تا محل کار، یا بالا رفتن از چند طبقه پله به جای آسانسور، میتواند بهاندازهی یک نسخهی دارویی برای سلامت انسان مؤثر باشد.
ورزش همگانی؛ راهحل ساده برای یک بحران جدی
در حالیکه بسیاری از مردم ورزش را در قالب باشگاههای گرانقیمت یا برنامههای سنگین بدنسازی میبینند؛ کارشناسان سلامت تأکید دارند که ورزش همگانی و فعالیتهای روزمره بیشترین تأثیر را در پیشگیری از بیماریها دارند.
کارشناسان سلامت تأکید دارند که برنامههای افزایش فعالیت بدنی باید از بطن جامعه آغاز شود نه صرفاً در قالب باشگاهها و مراکز تخصصی؛ به گفته آنان ایجاد فضاهای شهری ایمن و در دسترس برای پیادهروی و دوچرخهسواری، گنجاندن آموزش تحرک بدنی در مدارس و ترویج ورزشهای خانوادگی از مؤثرترین راهکارها برای پیشگیری و کنترل بیماریهای غیرواگیر از جمله سرطان است.
متخصصان معتقدند که فعالیت بدنی لازم برای حفظ سلامت الزاماً نیاز به امکانات خاص ندارد. پیادهروی سریع به مدت ۳۰ دقیقه در روز حداقل فعالیتی است که سازمان جهانی بهداشت برای پیشگیری از بیماریهای مزمن توصیه کرده است. این میزان معادل تنها ۲ درصد از ساعات بیداری روزانه هر فرد است؛ زمانی کمتر از آنچه بسیاری صرف فضای مجازی میکنند.
«تحرک» نسخهای کمهزینه و در دسترس
بدون شک راهحل کمتحرکی نه در داروخانههاست و نه در تجهیزات خاص؛ حرکت را میتوان به سادهترین شکل ممکن در زندگی روزمره وارد کرد.
در این زمینه کارشناسان توصیه میکنند:
*بهجای استفاده از خودرو برای مسیرهای کوتاه پیادهروی کنید.
*در محل کار هر نیم ساعت یکبار از جای خود بلند شوید و چند قدم راه بروید.
*پله را جایگزین آسانسور کنید.
*فعالیتهای خانوادگی مثل دوچرخهسواری، بازیهای پارکی یا پیادهروی عصرگاهی را جدی بگیرید.
*برای خود هدف بگذارید؛ مثلاً روزی ۷۰۰۰ قدم.
*در برنامههای گروهی محله یا پارکها شرکت کنید؛ انگیزه جمعی ماندگارتر است.
*حتی ۱۰ دقیقه تحرک بیشتر در روز میتواند سطح انرژی، کیفیت خواب و عملکرد سیستم ایمنی بدن را بهطور محسوسی بهبود دهد.
بازگشت به حرکت؛ بازگشت به زندگی
افزایش آمار سرطان تنها یک هشدار نیست یادآوری است که سبک زندگی مدرن اگر با بیتحرکی همراه شود به بهای سلامت تمام میشود. در حالی که فناوری رفاه و راحتی را برای ما آورده هزینهی پنهان آن کاهش حرکت و افزایش بیماریهای مزمن است. در این میان ورزش همگانی میتواند سپر سلامت جامعه باشد.