خبرگزاری مهر _ گروه سلامت؛ در سالنی آرام با بوی تند لاک و ژل، دستی آرام روی میز قرار میگیرد و نور آبی و بنفش دستگاه یووی روشن میشود و برای دقایقی، گرمای ملایم و درخشش غیرطبیعی آن، فضای اطراف را پر میکند. این صحنهای است که هر روز در هزاران سالن زیبایی سراسر کشور تکرار میشود؛ مراسمی به ظاهر بیخطر برای زیبایی ناخنها، اما در پشت این جلوهی فریبندهی درخشان، داستانی دیگر در جریان است؛ داستان پرتوهای نامرئیای که میتوانند سفر خاموش خود را به لایههای عمیق پوست آغاز کنند و بذر آسیبهایی را بکارند که شاید سالها بعد جوانه بزنند.
این تنها یک هشدار نظری نیست و پژوهشهای علمی روز به روز صدای رساتری پیدا میکنند و از ارتباط میان قرارگیری مکرر در معرض این نورهای یووی که برای خشک کردن سریع مواد کاشت ناخن استفاده میشون و با پیری زودرس پوست، ایجاد لکهای مقاوم و نگرانکنندهتر از همه، افزایش احتمال ابتلا به سرطانهای پوستی خبر میدهند.
پرتوهای UVA ساطع شده از این دستگاهها، همان پرتوهایی هستند که در نور خورشید و حتی در تختهای برنزه کردن وجود دارند؛ با این قدرت که به عمق درم پوست نفوذ کرده و میتوانند به رشتههای حیاتی DNA سلولها آسیب بزنند و هر جلسه، هر سه دقیقهی قرارگیری، مانند قطرهای است که روی سنگ میچکد و اثر آن شاید امروز دیده نشود، اما این آسیبها تجمع مییابند و تاریخ انقضایی تلخ برای سلامت پوست رقم میزنند.
پرتوهای نامرئی، آسیب ماندگار
اما خطرات تنها به نور یووی ختم نمیشود و خود ناخن مصنوعی، آن ساختار زیبای بیجان، میتواند به یک زندان برای ناخن طبیعی تبدیل شود و زیر آن سنگینی و فشار، ناخن واقعی ضعیف، نازک و شکننده میشود و فضای تاریک و مرطوب بین این دو لایه، بهشت فراموششدهای برای قارچها و باکتریهاست که میتوانند عفونتهای دردناک و بدشکلیهای پایدار ایجاد کنند.
مواد شیمیایی تند نیز گاهی پوست حساس اطراف ناخن را به عصبان وا میدارند و واکنشهای آلرژیکی از قرمزی و خارش گرفته تا تاول را به جا میگذارند و از همه ظریفتر، این است که ناخنهای مصنوعی مانند پردهای ضخیم، پنجرهای را که به سلامت درون بدن خبر میدهد، میپوشانند،رنگ پریدگی، فرورفتگی، خطوط عمودی تیره یا تغییر شکل ناخنهای طبیعی، همه میتوانند پیامرسان مشکلات کبدی، ریوی، کمخونی یا سوءتغذیه باشند؛ پیامهایی که در زیر کاشت مصنوعی گم میشوند.
در پی افزایش نگرانیها درباره عوارض احتمالی استفاده از دستگاههای یووی در کاشت ناخن با علی گورانی مدیر برنامه بهداشت، پرتوهای وزارت بهداشت به گفتوگو نشستیم تا ابعاد علمی و بهداشتی این موضوع را بررسی کنیم.
دستگاه یووی، چشم را هم نشانه میگیرد
علی گورانی مدیر برنامه بهداشت، پرتوهای وزارت بهداشت در گفتگو با خبرنگار مهر، در پاسخ به پرسشی درباره خطرات دستگاههای خشککن لاک با اشعه ماورای بنفش در آرایشگاهها گفت: اشعه ماورای بنفش یکی از انواع تشعشعات است که بهطور طبیعی در محیط وجود دارد و همچنین توسط بشر برای اهداف مختلف تولید میشود. قرار گرفتن بیش از حد در معرض این اشعه میتواند آسیبهای جدی به بدن وارد کند. بسته به میزان انرژی تابشی، مدت زمان مواجهه و سطح حفاظت استفادهشده، خطرات آن میتواند شامل آسیبهای پوستی و در موارد شدید، سرطان بدخیم پوست یا ملانوما باشد. رعایت اصول ایمنی و استفاده از تجهیزات حفاظتی مناسب میتواند از بروز آسیبهای احتمالی جلوگیری کند.
گورانی درباره استفاده از دستگاههای خشک کردن لاک در آرایشگاهها مطرح کرد: استفاده از دستگاههای UV برای خشک کردن لاک ناخن یا دیگر منابع تولید اشعه میتواند به بدن آسیب وارد کند. برای جلوگیری از این آسیبها، چند راهکار وجود دارد. اولین گام این است که تا حد امکان از این دستگاهها استفاده نشود.
وی افزود: به عنوان مثال، مانند تلویزیون که منبع تولید اشعه است، بهتر است زمان تماشای آن کاهش یابد یا دستگاههای UV برای ناخن فقط در موارد ضروری به کار گرفته شوند. در صورت اجبار به استفاده از دستگاههای UV، میتوان با پوشیدن دستکشهای مخصوص که فقط ناخنها را در معرض اشعه قرار میدهند، از تابش به سایر قسمتهای دست جلوگیری کرد. همچنین، باید مطمئن شد که دستگاه مورد استفاده استانداردهای لازم را داراست و میزان تابش آن از حد مجاز فراتر نمیرود.
به گفته گورانی؛ عامل دیگری که نقش مهمی در کاهش خطرات اشعه دارد، رعایت فاصله است. هر چه فاصله از منبع اشعه بیشتر باشد، میزان تأثیر آن کاهش مییابد. به عنوان مثال، در مورد ماکروویو که یکی از وسایل خانگی تولیدکننده اشعه است، بهتر است هنگام روشن بودن دستگاه، فاصله از آن حفظ شود.
وی گفت: که استفاده از ابزارهای اشعه UV (مانند دستگاههای خشککننده ناخن) میتواند خطراتی از آسیبهای جزئی تا پیر شدن پوست، سرطان پوست، و حتی آسیب به چشم (مانند سرطان چشم) داشته باشد. این خطرات به دلیل تشعشعات پراکنده ایجاد میشوند.
به گفته گورانی؛ به عنوان مثال، همانطور که نور چراغ قوه با برخورد به آینه بازتاب پیدا میکند، اشعه UV نیز با برخورد به سطوح مختلف منعکس شده و حتی به چشم یا سایر قسمتهای بدن هرچند با شدت کمتر میرسد.تشعشعات UV علاوه بر تابش مستقیم به ناخن، به دلیل پراکندگی و بازتاب، به قسمتهای دیگر بدن و حتی چشم نیز تابیده میشود. بنابراین تصور اینکه فقط دست در معرض این اشعه قرار میگیرد، اشتباه است.
افزایش سرطان پوست در ایران به دلیل مواجهه غیر حفاظتشده با اشعه ماورای بنفش
گورانی در رابطه با افزایش سرطان پوست در ایران گفت: سرطان پوست بهعنوان یکی از پنج سرطان شایع در ایران شناسایی شده است و متخصصان از افزایش موارد ابتلاء به این بیماری به دلیل مواجهه غیر حفاظتشده با اشعه ماورای بنفش هشدار میدهند. علت اصلی این مسئله، اشعه ماورای بنفش نور خورشید است، اما وسایلی که این اشعه را تولید میکنند نیز تأثیر بسزایی در تشدید این خطر دارند. از سوی دیگر، کمبود آگاهی عمومی درباره خطرات این اشعه و نبود اقدامات پیشگیرانه مناسب، به گسترش این معضل دامن زده است. پوست افراد در کشور به دلیل قرارگیری مداوم و بدون حفاظت کافی در معرض اشعه ماورای بنفش، آسیبهای جدی دیده است. آموزش عمومی درباره اصول حفاظت در برابر اشعه ماورای بنفش و رعایت این اصول از اهمیت بالایی برخوردار است و میتواند از گسترش سرطان پوست جلوگیری کند.
هشدار اورژانسی برای مصرفکنندگان لاک ژل و کاشت ناخن
کیانا روحی شناس اداره کل فرآوردههای آرایشی و بهداشتی سازمان غذا و داروگفت: این ماده برای براق کردن و محکم کردن ناخنها استفاده میشود، اما مصرف آن میتواند سلامت کاربران و تکنسینهای سالنهای زیبایی را به خطر اندازد.
وی افزود: مطالعات علمی نشان داده است که این ماده در حیوانات میتواند مشکلاتی برای تولیدمثل ایجاد کند و احتمال تأثیر منفی بر فرآیند باروری وجود دارد.
روحی ادامه داد: به همین دلیل، استفاده از TPO در محصولات آرایشی و بهداشتی، از جمله کاشت ناخن و لاک ژل، برای مصرفکنندگان ایمن نیست و خطرات بالقوه جدی دارد و اتحادیه اروپا با استناد به همین شواهد، استفاده از این ماده در محصولات کاشت ناخن و لاک ژل را ممنوع کرده است.
روحی افزود: اداره کل فرآوردههای آرایشی و بهداشتی موضوع را به معاونتهای غذا و دارو اطلاعرسانی کرده و واحدهای تولیدی موظف به اصلاح فرمولاسیون و استفاده از مواد ایمن هستند و تا زمان اصلاح فرمولاسیون، بانوان در صورت امکان از مصرف این محصولات خودداری کنند.
به گزارش مهر، آنچه در پشت درهای بسته سالنهای زیبایی به عنوان خدماتی لوکس و بیضرر ارائه میشود، میتواند حامل تهدیدهایی دوگانه و عمیق برای سلامت عمومی باشد.
از یک سو، پرتوهای فرابنفش دستگاههای خشککن، نه تنها پوست دستها را هدف میگیرند، بلکه با توانایی نفوذ به سلولها و خطر ابتلا به سرطان پوست و پیری زودرس را به صورت تجمعی افزایش میدهند و از سوی دیگر، وجود مواد شیمیایی خطرناکی در ترکیب محصولات کاشت ناخن، تهدیدی است که فراتر از پوست و مو عمل میکند و سلامت باروری و سیستم تولیدمثل را نشانه رفته است. ممنوعیت این ماده در اتحادیه اروپا و هشدار رسمی سازمان غذا و دارو در ایران، جدیت این خطر را تأیید میکند.