فرهنگستان علوم پزشکی در نشست مشترک دبیرخانه گروههای «آموزش پزشکی» و «اخلاق پزشکی»، با تأکید بر ضرورت تدوین کلانطرحهای سلامتمحور، بر لزوم اتخاذ رویکردهای اخلاقی در برابر چالشهای تغییرات اقلیمی تأکید کرد.
جلسه مشترک گروههای آموزش و اخلاق پزشکی با حضور مدیر گروه آموزش پزشکی، معاون علمی فرهنگستان، اعضای دبیرخانه و جمعی از صاحبنظران در محل فرهنگستان علوم پزشکی برگزار شد.
تدوین چهار کلانطرح راهبردی برای نظام سلامت
در این جلسه، بر اساس مصوبات پیشین، الگوی کلانطرحهای اخلاق پزشکی در نظام سلامت ارائه شد.
بر این اساس مقرر شد پروژههای کلان در چهار محور اصلی تدوین گردند.
۱. حکمرانی اخلاق در نظام سلامت
۲. پاسخگویی اجتماعی نظام سلامت از منظر اخلاق
۳. تابآوری اخلاقی در نظام سلامت
۴. ادغام فناوریهای نوین در نظام سلامت
مقرر شد در جلسات آتی، مباحث «عدالت در سلامت» و «اقتصاد آموزش عالی سلامت» در دستور کار قرار گیرد. همچنین با مصوبه جلسه، موضوع «اخلاق زیستی» در ذیل گروه اخلاق پزشکی تقویت شده و طرح مشترکی میان پژوهشکده محیطزیست، مرکز تحقیقات اخلاق پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران و فرهنگستان علوم پزشکی تدوین خواهد شد.
هشدار نسبت به تهدیدات اقلیمی علیه سلامت عمومی
در بخش تخصصی این نشست، باقر لاریجانی مدیر گروه آموزش پزشکی فرهنگستان علوم پزشکی ایران، با اشاره به ضرورت توجه به تغییرات اقلیمی تأکید کرد: اخلاق پزشکی، اخلاق در علوم پزشکی است و با توجه به بحرانهای کنونی محیطزیستی، توجه به ملاحظات اخلاقی در این حوزه یک ضرورت اجتنابناپذیر است.
سپس کاظم ندافی، رئیس پژوهشکده محیطزیست دانشگاه علوم پزشکی تهران، ضمن ارائه آماری مبنی بر ارتباط ۲۳ درصدی مرگومیرها با عوامل محیطی، تصریح کرد: تغییرات اقلیمی اثرات مستقیم همچون گرمازدگی و بلایای طبیعی، و اثرات غیرمستقیم نظیر بیماریهای قلبی-عروقی و گسترش بیماریهای منتقله توسط حشرات را به همراه دارد.
ضرورت استقرار «پزشکی سبز»
وی در تبیین ابعاد اخلاقی این موضوع، بر مفهوم «سلامت سیارهای» تأکید کرد و افزود: اقشار آسیبپذیر بیشترین آسیب را از تغییرات اقلیمی متحمل میشوند، در حالی که کمترین نقش را در آن دارند. همچنین بخش درمان با سهم ۴.۴ درصدی از کربن جهانی، باید به سمت «پزشکی سبز» حرکت کند.
ندافی، در ادامه به تشریح محورهای پزشکی سبز، پرداخت.
– کاهش ضایعات بیمارستانی و پایداری در زنجیره تأمین
– حرکت به سمت زیرساختها و انرژیهای سبز
– توسعه مراقبتهای دیجیتال و تلهمدیسین
– آموزش و فرهنگسازی در جهت استانداردسازی رفتار حرفهای
این نشست با بحث و تبادلنظر پیرامون چالشهای اخلاق بنیادین از جمله تضاد منافع فردی با مسئولیت جمعی و نحوه تخصیص منابع در بلایای اقلیمی پایان یافت. در جمعبندی نهایی، مقرر شد با تولید شواهد علمی، سند سیاستی (Policy Brief) ویژهای برای مخاطبان مختلف اعم از مردم، صنایع، مسئولین و جامعه پزشکی در جهت مدیریت تهدیدات اقلیمی تهیه شود.