به گزارش بهداشت نیوز، بیماریهای قلبی، همچنان مهمترین علت مرگومیر در جهان هستند و هر سال نزدیک به ۱۸ میلیون نفر را به کام مرگ میکشانند. این بیماریها در همه کشورها دیده میشوند و بار سنگینی را بر دوش خانوادهها، نظامهای سلامت و جوامع تحمیل میکنند.
بیماریهای قلبی طیف گستردهای از اختلالات قلب و عروق ازجمله حمله قلبی، نارسایی قلبی و سکته مغزی را در بر میگیرند. هرچند برخی عوامل خطر مانند سن و سابقه خانوادگی قابل تغییر نیستند، اما بسیاری از عوامل دیگر به سبک زندگی روزمره افراد ارتباط دارند.
پزشکان سالهاست میدانند که تغذیه سالم نقش مهمی در حفظ سلامت قلب دارد. مصرف فراوان میوه و سبزیجات، فعالیت بدنی منظم، پرهیز از استعمال دخانیات و مدیریت استرس، همگی میتوانند خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را کاهش دهند و اکنون نتایج پژوهش جدیدی نشان میدهد که یک عادت غذایی ساده نیز ممکن است مزایای بیشتری برای سلامت قلب داشته باشد.
محققان دانشگاه «ادیث کوان» استرالیا دریافتند که مصرف روزانه سبزیجات سرشار از نیترات میتواند به بهبود سلامت قلب و کاهش خطر چندین بیماری جدی قلبیعروقی کمک کند. یافتههای این پژوهش بار دیگر نشان میدهد که تغییرات کوچک در رژیم غذایی میتواند تاثیر قابلتوجهی بر سلامت بلندمدت داشته باشد.
نیتراتها، ترکیبات طبیعی موجود در برخی سبزیجات هستند. هنگامی که این سبزیجات مصرف میشوند، بدن نیتراتها را به موادی تبدیل میکند که موجب شل شدن و گشاد شدن رگهای خونی میشوند. این فرایند جریان خون را در بدن تسهیل میکند. بهبود گردش خون میتواند فشار خون را کاهش دهد و بار کاری قلب را سبکتر کند.
بسیاری از سبزیجات رایج دارای مقادیر بالایی از نیترات هستند. از بهترین منابع این ماده میتوان به اسفناج، کلم، چغندر، آروگولا، کرفس، تربچه و شلغم اشاره کرد. این سبزیجات بهراحتی در فروشگاهها یافت میشوند و میتوان آنها را به رژیم غذایی روزانه افزود.
پژوهشگران برای بررسی دقیقتر تاثیر این سبزیجات بر سلامت قلب، دادههای بیش از ۵۰ هزار بزرگسال دانمارکی را مورد ارزیابی قرار دادند. این افراد در قالب ارزیابی بزرگ و بلندمدت سلامت، بیش از ۲۰ سال تحت پیگیری قرار داشتند.
آنان با تحلیل عادات غذایی و وضعیت سلامت این افراد در چنین بازه زمانی طولانی، ارتباط میان مصرف سبزیجات و بروز بیماریهای قلبیعروقی را بررسی کردند. نتایج این تحقیق امیدوارکننده بود. افرادی که بهطور منظم سبزیجات غنی از نیترات مصرف میکردند، فشار خون پایینتری داشتند و کمتر به انواع مختلف بیماریهای قلب و عروق مبتلا میشدند.
بهطور میانگین، فشار خون سیستولیک یا همان عدد بالایی فشار خون در افرادی که بهطور مرتب این سبزیجات را مصرف میکردند، حدود ۲.۵ میلیمتر جیوه کمتر بود. هرچند این کاهش در نگاه اول اندک به نظر میرسد اما حتی کاهشهای جزئی فشار خون نیز در مقیاس جمعیتی میتواند تاثیر چشمگیری بر سلامت عمومی داشته باشد. فشار خون پایینتر، فشار وارده بر قلب و رگها را کاهش میدهد و خطر مشکلات قلبیعروقی آینده را کم میکند.
نتایج این پژوهش همچنین نشان داد، افرادی که سبزیجات سرشار از نیترات مصرف میکنند، بین ۱۲ تا ۲۶ درصد کمتر در معرض ابتلا به بیماریهای قلبیعروقی قرار دارند.
یکی از مهمترین مزایای مشاهدهشده مربوط به بیماری شریان محیطی بود، بیماریای که در آن تنگ شدن رگهای خونی، جریان خون به پاها را کاهش میدهد. افرادی که بهطور منظم این سبزیجات را مصرف میکردند، ۲۶ درصد کمتر به این بیماری مبتلا شدند.
علاوه بر این، پژوهشگران تعداد کمتری از موارد حمله قلبی، سکته مغزی و نارسایی قلبی را در میان افرادی که مصرف بیشتری از این سبزیجات داشتند، مشاهده کردند. این یافتهها نشان میدهد که مزایای این مواد غذایی فقط به کاهش فشار خون محدود نمیشود و میتواند از سلامت کلی قلب و عروق نیز حمایت کند.
نکته جالب این بود که بیشترین مزایا با مصرف مقدار نسبتا کمی از این سبزیجات به دست آمد. حدود یک فنجان سبزیجات خام غنی از نیترات یا نصف فنجان سبزیجات پخته در روز، بیشترین تاثیر محافظتی را ایجاد میکرد. مصرف بیش از این مقدار، مزیت قابلتوجه بیشتری به همراه نداشت و این یافته نشان میدهد که تداوم مصرف از میزان آن مهمتر است.
افزودن این سبزیجات به برنامه غذایی روزانه کار دشواری نیست. میتوان مقداری اسفناج را به اسموتی صبحگاهی اضافه کرد، چغندر را در سالاد به کار برد یا سبزیهای برگدار را به ساندویچها، سوپها و غذاهای اصلی افزود. این انتخابهای ساده میتوانند بدون نیاز به مکملها، میزان دریافت نیترات را افزایش دهند.
به گفته پژوهشگران، این یافتهها نقش مهم تغذیه در حفظ سلامت قلب و پیشگیری از بیماریها را برجسته میکند.
در شرایطی که بیماریهای قلبی همچنان یکی از بزرگترین چالشهای سلامت در جهان هستند، این پژوهش راهکاری ساده و کمهزینه را پیش روی مردم قرار میدهد. مصرف روزانه سبزیجات سرشار از نیترات میتواند به بهبود جریان خون، کاهش فشار خون و کم شدن خطر بیماریهای جدی قلبیعروقی کمک کند.
هلث گزارش کرد، هرچند هیچ ماده غذایی بهتنهایی تضمینکننده سلامت کامل نیست، اما مصرف منظم این سبزیجات میتواند گامی کوچک اما موثر در مسیر زندگی سالمتر و طولانیتر باشد.
نتایج این تحقیق به سرپرستی کاترین بوندونو در «مجله اروپایی اپیدمیولوژی» (Epidemiology) منتشر شده است.
منبع: ایسنا