خبرگزاری مهر، گروه استانها: کرمانشاه که همواره به عنوان یکی از مراکز پرجمعیت و پررفتوآمد غرب کشور شناخته میشود، این روزها با پدیدهای خطرناک و نگرانکننده در حوزه سلامت عمومی مواجه است؛ پدیدهای که نه تنها سلامت شهروندان را تهدید میکند، بلکه نشاندهنده ضعف نظارت بر کشتار دام و عرضه فرآوردههای دامی در استان است. کشتار غیرمجاز دام سبک و سنگین در کنار خیابانها و معابر عمومی، به ویژه در شهر کرمانشاه، به یک چالش جدی برای مسئولان بهداشتی و امنیت غذایی تبدیل شده و نیازمند ورود فوری دستگاههای متولی است.
بر اساس مشاهدات میدانی و گزارشهای شهروندان، برخی افراد سودجو اقدام به ذبح دام در مکانهای غیرمجاز و بدون رعایت اصول بهداشتی میکنند و لاشههای دام به صورت غیررسمی در بازار عرضه میشود. این روند نه تنها سلامت مصرفکنندگان را به خطر میاندازد، بلکه زمینه انتشار بیماریهای مشترک بین انسان و دام را فراهم میآورد. بیماریهایی همچون تب کریمه کنگو، سالمونلا، کیست هیداتیک و سایر عفونتهای باکتریایی و انگلی، در صورت رعایت نکردن اصول بهداشتی در کشتار دام، میتواند به سرعت گسترش یابد و سلامت عمومی را تهدید کند.
کشتار غیرمجاز دام در حاشیه خیابانها همچنین پیامدهای زیستمحیطی قابل توجهی دارد. ضایعات دام مانند خون، روده و سایر اجزای غیرقابل مصرف به درستی جمعآوری نمیشود و در فضای شهری رها میگردد. این موضوع علاوه بر ایجاد بوی نامطبوع و آلودگی بصری، میتواند عامل جذب حشرات موذی، جوندگان و حیوانات ولگرد شود که خود حامل عوامل بیماریزا هستند. تجمع این ضایعات در محیطهای شهری میتواند منبع بالقوه انتقال بیماری به انسان و حیوانات خانگی باشد و سلامت شهروندان به ویژه کودکان و سالمندان را تهدید کند.
از سوی دیگر، وجود کشتارگاههای غیرمجاز و عدم نظارت کافی بر این روند، موجب میشود که قیمت گوشتهای عرضه شده پایینتر از نرخ واقعی بازار باشد و انگیزهای برای مردم و برخی فروشندگان ایجاد شود تا گوشت غیرمجاز را خریداری و عرضه کنند. این چرخه غیرقانونی، نه تنها سلامت شهروندان را به خطر میاندازد، بلکه اقتصاد رسمی عرضه گوشت و محصولات دامی در استان را نیز مختل میکند. کارشناسان بهداشت عمومی و دامپزشکی تأکید دارند که عرضه و فروش گوشت از مسیرهای غیرمجاز، میتواند منجر به بحرانهای بهداشتی جدی شود و حتی هزینههای درمانی و مدیریتی را برای دولت و نهادهای بهداشتی افزایش دهد.
یکی دیگر از خطرات جدی کشتار غیرمجاز دام، عدم رعایت شرایط نگهداری و جابهجایی گوشت است. دام ذبح شده بدون سیستم خنککننده و در شرایط غیر بهداشتی نگهداری میشود و این امر ریسک رشد باکتریها و فساد گوشت را افزایش میدهد. مصرف گوشت فاسد یا آلوده میتواند باعث مسمومیتهای غذایی، مشکلات گوارشی و حتی بیماریهای حاد در شهروندان شود. به گفته کارشناسان، گوشتهایی که از مسیر غیررسمی وارد بازار میشوند، هیچ تضمینی برای سلامت و رعایت استانداردهای بهداشتی ندارند و این مسئله حساسیت و اهمیت نظارت بر کشتارگاهها و عرضه فرآوردههای دامی را دوچندان میکند.
مسئولان دامپزشکی و بهداشت استان کرمانشاه بارها هشدار دادهاند که ادامه روند کشتار غیرمجاز دام، تهدیدی جدی برای سلامت شهروندان است و میتواند پیامدهای اجتماعی و اقتصادی گستردهای داشته باشد. علاوه بر این، کشتار غیرمجاز باعث افزایش بیماریهای دامی، کاهش کیفیت محصولات دامی و ایجاد مشکلات در زنجیره تأمین گوشت میشود. تجربه سالهای گذشته نشان داده است که عدم نظارت کافی بر این موضوع، علاوه بر تهدید سلامت، موجب کاهش اعتماد مردم به بازار و محصولات رسمی و قانونی خواهد شد.
کارشناسان توصیه میکنند که برای مقابله با این پدیده، اقداماتی جدی در سه سطح ضروری است: اول، افزایش نظارت و کنترل بر مراکز عرضه و ذبح دام، دوم، اطلاعرسانی گسترده به شهروندان درباره خطرات بهداشتی خرید و مصرف گوشتهای غیرمجاز، و سوم، حمایت از کشتارگاههای مجاز و تسهیل دسترسی مردم به گوشت سالم و بهداشتی با قیمت منطقی. این اقدامات میتواند ضمن کاهش انگیزه افراد سودجو برای فعالیت غیرمجاز، سلامت عمومی را تضمین کرده و اعتماد مردم به زنجیره رسمی عرضه گوشت را بازگرداند.
در نهایت، شهر کرمانشاه به عنوان مرکز استان و یکی از کلانشهرهای غرب کشور، نیازمند مدیریت دقیق و همهجانبه در حوزه عرضه دام و محصولات دامی است. کشتار غیرمجاز دام اگر کنترل نشود، میتواند به بحران سلامت، محیط زیست و اقتصاد استان تبدیل شود و پیامدهای بلندمدتی برای شهروندان و جامعه به دنبال داشته باشد. همزمان با کاهش عرضه غیرمجاز و افزایش کنترلهای نظارتی، باید آموزشهای عمومی و فرهنگسازی نیز تقویت شود تا شهروندان با آگاهی کامل از سلامت و کیفیت محصولات، انتخاب صحیح داشته باشند و زمینه ریشهکنی کامل این پدیده فراهم گردد.
تهدید سلامت و کسبوکارهای رسمی حوزه دام در کرمانشاه
یکی از فعالان حوزه قصابی و گوشت قرمز در کرمانشاه که بیش از ۲۰ سال تجربه دارد، درباره تأثیر کشتار غیرمجاز دام بر کسب و کارهای رسمی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: در سالهای اخیر فراگیر شدن ذبح دام در مکانهای غیرمجاز فشار زیادی به قصابیهای رسمی وارد کرده است.
وی توضیح داد: این کشتارها بدون رعایت نظارت و خدمات بهداشتی انجام میشود و گوشت حاصل با قیمت پایینتر عرضه میشود. حتی دامهایی که برای ذبح انتخاب میشوند، به دلیل رعایت نکردن شرایط مناسب، ارزانتر تهیه میشوند.
به گفته او، یکی از دلایل اختلاف قیمت گوشت بین فروشندگان کنار خیابان و قصابیهای رسمی، همین موضوع است و دیگری هزینههای کرایه مغازه و نگهداری بهداشتی گوشت در فروشگاههاست.
این قصاب ادامه داد: با بالا رفتن قیمت گوشت قرمز طی روزهای اخیر، بسیاری از مردم به سراغ این کشتارهای غیرمجاز رفتهاند و به همین دلیل مشتری قصابیهای رسمی کاهش یافته است.
وی تأکید کرد: این وضعیت در بلندمدت میتواند مشکلات جدی بهداشتی ایجاد کند و همچنین کسب و کارهای قانونی حوزه دام را با خطر مواجه کند.
وی در پایان اظهار داشت: اگر نظارت بر کشتار و عرضه گوشت تقویت نشود و مردم به آگاهی لازم در مورد خطرات خرید گوشت غیرمجاز نرسند، آسیبهای بهداشتی و اقتصادی این روند در استان ادامه خواهد داشت و سلامت عمومی به خطر میافتد.
اختلاف قیمت گوشت قرمز، عامل گرایش مردم به بازار غیرمجاز
یکی از شهروندان کرمانشاهی در گفتگو با خبرنگار مهر درباره خرید گوشت قرمز و تأثیر کشتار غیرمجاز گفت: اختلاف قیمت زیاد بین قصابیهای رسمی و کشتارکنندگان غیرمجاز سبب شده مردم به سمت گوشتهای غیرمجاز سوق پیدا کنند.
وی افزود: با وجود آگاهی از خطرات بهداشتی خرید گوشت غیرمجاز، شرایط اقتصادی مردم باعث شده به اجبار این محصولات را خریداری کنند.
این شهروند تأکید کرد: اگر قیمت گوشت قرمز در بازار رسمی و غیرمجاز تثبیت شود، مردم میتوانند از گوشتهای غیرمجاز صرفنظر کنند و فشار به این مراکز کاهش یابد.
وی همچنین اظهار داشت: حمایتهای دولتی، از جمله عرضه گوشت با کالابرگ، نقش مؤثری در تشویق مردم به خرید از مراکز معتبر داشته است.
این شهروند تأکید کرد که با تقویت این نوع حمایتها، شاهد کاهش خرید گوشت از مراکز غیرمجاز و افزایش امنیت غذایی و سلامت شهروندان خواهیم بود.
کشتار غیرمجاز دام تهدید سلامت عمومی
رامین سمیعیان، مدیرکل دامپزشکی استان کرمانشاه، در گفتگو با خبرنگار مهر با تأکید بر نقش حیاتی دامپزشکی در سلامت جامعه اظهار داشت: دامپزشکی حلقه اتصال سلامت انسان، حیوان و محیطزیست است و هرگونه خلل در این زنجیره میتواند مستقیماً امنیت غذایی مردم را تهدید کند.
وی همچنین نظارت بر کشتارگاهها و مراکز عرضه فرآوردههای خام دامی را از وظایف کلیدی دامپزشکی برشمرد و تأکید کرد: یکی از مشکلات جدی استان، پدیده کشتار غیرمجاز دام است که علاوه بر تهدید سلامت عمومی، پیامدهای زیستمحیطی و بهداشتی گستردهای دارد و میتواند روند توزیع گوشت سالم را مختل کند.
مدیرکل دامپزشکی کرمانشاه تصریح کرد: کشتار غیرمجاز فقط تخلف بهداشتی نیست، بلکه شامل ورود غیرقانونی دام به شهر، فعالیت مراکز فاقد مجوز، تهدید بهداشت محیط و عرضه گوشت ناسالم نیز میشود. مقابله مؤثر با این موضوع نیازمند همکاری دستگاههایی همچون شهرداری، نیروی انتظامی، دانشگاه علوم پزشکی و دستگاه قضایی است.
سمیعیان افزود: اکیپهای دامپزشکی بهصورت مستمر با تخلفات برخورد میکنند، لاشههای غیرمجاز جمعآوری و پرونده تشکیل میشود، اما نبود احکام بازدارنده باعث تکرار تخلفات میشود و نیاز به بازنگری در قوانین بیشتر احساس میشود.
وی با هشدار درباره خطرات مصرف گوشتهای غیرمجاز گفت: برخی بیماریها ممکن است ماهها یا حتی یک سال بعد از مصرف گوشت ناسالم ظاهر شوند و هزینه درمان و آسیبهای جسمی و روانی آن بسیار بالاتر از صرفهجویی ظاهری در خرید گوشت است.
سمیعیان از شهروندان خواست با خودداری از خرید گوشت فاقد مهر دامپزشکی، نقش مؤثری در قطع زنجیره عرضه و تقاضای کشتار غیرمجاز ایفا کنند و سلامت خانواده خود را در اولویت قرار دهند.
وی همچنین به بیماریهای مشترک بین انسان و دام اشاره کرد و گفت: بسیاری از بیماریهای نوپدید انسانی منشأ دامی دارند که از جمله آنها میتوان به تب مالت اشاره کرد؛ بیماریای که درمان آن پرهزینه و طولانی است و در صورت بیتوجهی سلامت فرد را برای مدت طولانی تحت تأثیر قرار میدهد.
مدیرکل دامپزشکی کرمانشاه اعلام کرد: از ابتدای سال جاری تاکنون بیش از ۵۱۵ هزار رأس دام سبک و ۸۴ هزار رأس دام سنگین علیه بیماری تب مالت واکسینه شدهاند که این اقدام نقش مهمی در کاهش بروز بیماری در جمعیت انسانی دارد و به عنوان سرمایهگذاری پیشگیرانه در حوزه سلامت عمومی محسوب میشود.
وی افزود: علاوه بر واکسیناسیون، دامداریهای صنعتی نیز تحت پایش و آزمایشهای دورهای قرار دارند و شیر تولیدی این واحدها از نظر بهداشتی کنترل میشود تا فرآوردههای لبنی سالم به دست مصرفکنندگان برسد.
سمیعیان در پایان تأکید کرد: دامپزشکی بهتنهایی قادر به مقابله کامل با تخلفات گستردهای مانند کشتار غیرمجاز نیست و تحقق سلامت پایدار جامعه نیازمند همافزایی دستگاههای اجرایی، قوانین بازدارنده و مشارکت آگاهانه مردم است تا امنیت غذایی استان به صورت مستمر تضمین شود.
کشتار غیرمجاز دام در کرمانشاه تهدیدی جدی برای سلامت عمومی، بهداشت محیط و اقتصاد رسمی حوزه گوشت ایجاد کرده و استمرار آن میتواند پیامدهای بلندمدتی برای شهروندان داشته باشد. این پدیده نه تنها زمینه گسترش بیماریهای مشترک بین انسان و دام را فراهم میکند، بلکه باعث کاهش اعتماد مردم به بازار رسمی و فشار بر کسبوکارهای قانونی میشود. بنابراین ضروری است متولیان بهداشت و دامپزشکی، با همکاری شهرداری، نیروی انتظامی و دستگاه قضایی، برخورد قاطع و مستمر با مراکز و افراد فعال در کشتار غیرمجاز داشته باشند، ضوابط قانونی را بازنگری و تقویت کنند و با اجرای برنامههای نظارتی و آموزشی، زنجیره عرضه گوشت سالم و بهداشتی را تضمین کنند.